Trong loạt bài viết này, A+ English chia sẻ chuyên sâu về TESOL, từ giảng dạy tiếng Anh, chứng chỉ nghề nghiệp đến kỹ năng lớp học và định hướng phát triển sự nghiệp giáo viên. Chương 6 của The Ultimate TESOL Guide tập trung vào “Giảng Dạy Ngữ Pháp (Teaching Grammar)”, giúp người đọc hiểu rõ hơn về các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực TESOL.
Nội dung chính
6.1. Giới thiệu về Ngữ pháp Tiếng Anh
6.1.1. Danh từ (Nouns)
6.1.1.1. Từ loại (Parts of speech):
“Gavin là một giáo viên. Anh ấy sống ở Dublin, Ireland. Tuần trước, anh ấy đã được trao tặng giải thưởng ‘Giáo viên của năm’ bởi giám đốc của trường nơi anh ấy giảng dạy. Phần thưởng là một quyển sách và vài thanh sô-cô-la. Gavin dạy người lớn tại một trung tâm ngôn ngữ lớn ở trung tâm Dublin và vào cuối tuần anh ấy dạy thêm các lớp tiếng Anh tư. Anh ấy đã kết hôn với một người phụ nữ mà anh gặp khi làm việc tại cùng ngôi trường đó. Hôm qua là sinh nhật của Gavin. Vào buổi sáng, vợ anh ấy tặng anh một quyển sách tuyệt đẹp có tựa đề “Lịch sử minh họa của Dublin” và một chai rượu whiskey Ireland. Gavin rất vui với những món quà của mình. Anh ấy cảm ơn vợ một cách nhiệt tình. Gavin thích đi dạo trong rừng, uống một tách cà phê nóng ngon lành vào buổi sáng và xem bóng đá.”
Trong câu chuyện về Gavin, có nhiều danh từ, chẳng hạn như Gavin, Dublin, teacher, school, book, và award. Danh từ là tên của người, địa điểm hoặc vật.
6.1.1.2. Các loại danh từ (Types of nouns):
Danh từ riêng (Proper nouns) – là tên riêng của người, địa điểm, hoặc vật.
Ví dụ: Gavin, Dublin.
Danh từ riêng bắt đầu bằng chữ cái viết hoa. Danh từ đếm được (Countable nouns) – là các danh từ mà chúng ta có thể đếm được.
Ví dụ: award (bạn có thể nói two awards, three awards…), book (two books, three books…).
Chúng ta có thể nói về danh từ đếm được ở dạng số ít (a book) và dạng số nhiều (three books, many books, several books). Danh từ không đếm được (Uncountable nouns) – là những danh từ mà chúng ta không thể đếm được, nghĩa là không thể nói ở dạng số nhiều hoặc “một cái” trong số chúng.
Ví dụ: coffee, milk, sugar, tea, information, knowledge.
Chúng ta sử dụng danh từ không đếm được với động từ số ít.
Ví dụ: coffee tastes lovely / milk is cold.
Là giáo viên, chúng ta cần cẩn thận khi giải thích khái niệm này cho học sinh. Chúng ta có thể nói với học sinh rằng sugar là danh từ không đếm được, nhưng học sinh có thể nghe người bản xứ nói: “Can I have two sugars in my coffee, please?”
Điều này là vì khi chúng ta nói two sugars, chúng ta thực sự muốn nói hai thìa đường (two spoonful of sugar). Một số từ có thể vừa là danh từ đếm được vừa là danh từ không đếm được. Giáo viên nên giúp học sinh nhận thức được các ngoại lệ này.
Danh từ ghép (Compound nouns) – là hai danh từ ghép lại tạo thành một danh từ khác.
Ví dụ: football, postcard.
Đôi khi các từ được viết tách rời nhau (car park, language school) và đôi khi dùng dấu gạch nối (mother-in-law, check-in). Danh từ tập hợp (Collective noun) – là một tính từ trở thành danh từ tập hợp khi chúng ta thêm mạo từ xác định “the” phía trước để nói về một nhóm người hoặc vật nói chung, ví dụ như the Irish.
Các ví dụ khác gồm có: the young, the elderly, the rich, the poor.
Đại từ (Pronouns) – là từ được dùng thay cho danh từ hoặc cụm danh từ.
Có đại từ chủ ngữ như he, she, they – Ví dụ: He teaches English. Có đại từ tân ngữ như them, her, his, us – Ví dụ: She doesn’t like them.
Tính từ sở hữu (Possessive adjectives) như his, her, my, your đứng trước danh từ – Ví dụ: His car is red.
Đại từ sở hữu (Possessive pronouns) gồm mine, yours, hers, his – Ví dụ: The idea was mine.
Đại từ phản thân (Reflexive pronouns) như herself, himself, myself được dùng khi muốn nhấn mạnh hành động do chính mình thực hiện. Ví dụ: I cut myself. I cooked the dinner myself.
BÀI TẬP 1
Hãy nghĩ ra một ví dụ khác cho mỗi loại danh từ được liệt kê ở trên.
6.1.2. Động từ (Verbs) – Thì của động từ (Verb tenses)
Trách nhiệm của giáo viên là truyền đạt cho học sinh cách mà động từ thể hiện thời gian. Họ có thể làm điều này bằng những ví dụ có ngữ cảnh rõ ràng. Xem đoạn văn sau và xem bạn có thể nhận ra bao nhiêu thì động từ:
“Gavin dường như dành cả ngày để lên kế hoạch và giảng dạy các bài học. Anh ấy dậy rất sớm vào buổi sáng và rời khỏi nhà lúc 7:30. Anh ấy luôn đi tàu. Trong khi đi tàu, anh ấy nghĩ về những hoạt động mà mình có thể làm với học sinh trong lớp vào buổi sáng hôm đó.”
Chúng ta thấy các ví dụ của thì hiện tại đơn (present simple) (he gets up / he always travels) và thì hiện tại tiếp diễn (present continuous) (he is travelling).
Ngữ cảnh cho thấy chúng ta đang nói về những việc mà Gavin thường làm.
→ Thì hiện tại đơn được dùng cho thói quen, hành động lặp lại và sự thật.
→ Thì hiện tại tiếp diễn dùng cho những việc đang xảy ra ngay bây giờ và vẫn đang tiếp tục tại thời điểm nói.
Để tạo thì hiện tại tiếp diễn, ta dùng:
động từ “to be” + động từ nguyên thể + “-ing”.
Xem thêm đoạn khác:
“Hôm qua là một ngày bận rộn với Gavin. Anh ấy đã sửa rất nhiều bài tập về nhà mà học sinh đã làm cho anh. Anh ấy dành cả buổi chiều để sửa bài. Mất ba tiếng để anh ấy hoàn tất mọi thứ. Anh ấy rất hài lòng với nỗ lực của học sinh. Gavin cảm thấy rằng việc trả bài tập lại cho học sinh vào ngày hôm sau là rất quan trọng, nếu không họ sẽ mất động lực.”
Đoạn văn bắt đầu bằng từ “Hôm qua”, vì vậy ta có thể dự đoán rằng các động từ sẽ ở thì quá khứ. Thật vậy, ta thấy nhiều động từ ở thì quá khứ đơn (was, corrected, spent) – dùng để mô tả hành động đã hoàn thành.
→ Ta tạo thì quá khứ đơn bằng cách thêm hậu tố “-ed” với động từ có quy tắc, trong khi động từ bất quy tắc có dạng riêng (spend → spent / take → took).
Đoạn văn cũng có ví dụ của thì hoàn thành (perfect tenses):
- Students had done for him → thì quá khứ hoàn thành (past perfect)
- have handed it in → thì hiện tại hoàn thành (present perfect)
→ Thì hiện tại hoàn thành nói về hành động bắt đầu trong quá khứ và vẫn còn ảnh hưởng ở hiện tại.
Cấu trúc: have + past participle.
→ Thì quá khứ hoàn thành mô tả hành động xảy ra trước một thời điểm trong quá khứ.
Cấu trúc: had + past participle.
Xem thêm đoạn khác:
“Cuối tuần này, anh trai của Gavin sẽ đến ăn tối. Họ sẽ có nhiều điều để nói vì anh ấy đã lâu rồi không gặp em trai. Họ sẽ đi quán rượu sau bữa tối. Vào thứ Hai, Gavin có kỳ nghỉ. Anh ấy rời đi Ba Lan lúc 7 giờ sáng và sẽ không trở lại cho đến Chủ nhật.”
Đoạn văn bắt đầu bằng “Cuối tuần này”, cho thấy rằng ta sẽ gặp các thì tương lai.
Ta thấy có hiện tại tiếp diễn (is coming) – nhưng ở đây, thì hiện tại tiếp diễn được dùng để nói về kế hoạch tương lai, và trạng ngữ “this weekend” chỉ rõ thời gian tương lai.
→ “Going to + động từ nguyên thể” diễn tả kế hoạch hoặc ý định.
→ “Present simple” cũng có thể được dùng cho tương lai khi nói về lịch trình hoặc sự kiện có thời gian cố định.
→ “Will” được dùng cho tương lai trung lập – những điều chắc chắn sẽ xảy ra theo quan điểm của người nói.
6.1.2.1. Trợ động từ và Động từ khuyết thiếu:
Đọc bản ghi cuộc hội thoại trong lớp học của Gavin:
Abraham: Xin lỗi thầy, em đến muộn.
Gavin: Em có mang bài tập về nhà theo không?
Abraham: Dạ không, em xin lỗi. Em không thể làm được ạ.
Gavin: Tại sao vậy?
Abraham: Em giúp bạn em chuyển nhà. Em về nhà muộn quá.
Gavin: Em chắc là mệt lắm.
Abraham: Dạ không, em thấy bình thường. Em ngủ khoảng tám tiếng. Sao vậy thầy?
Gavin: Nhưng em nói là…
Abraham: À đúng rồi, ý em là em mệt lắm. Vì vậy em mới không làm bài tập. Em có thể ngồi xuống không ạ?
Gavin: Ừ được rồi. Nhưng em phải cố gắng đến đúng giờ nhé, được không?
Abraham: Dạ, thầy, em hứa.
Francoise: Quand est notre examen? (Khi nào thì chúng ta thi ạ?)
Gavin: Em thật sự nên cố gắng nói tiếng Anh, biết không? Nếu em dùng tiếng Anh thường xuyên hơn, tiếng Anh của em có thể (might) sẽ tiến bộ rất nhanh đấy. Em nên (ought to) thử đi!
Trong đoạn hội thoại này, Gavin và Abraham đã dùng trợ động từ “be” (I’m sorry I am late, I was very tired) và “do” (Do you have your homework?, I didn’t do my homework).
Trong câu như “Have you done your homework?”, “Have” là một trợ động từ.
Có một số động từ khuyết thiếu (modal auxiliary verbs) trong đoạn trên:
can (I couldn’t do it),
must (You must try to get here on time),
should (You should really try to speak English),
might (Your English might suddenly start to improve).
→ Chúng được dùng để thể hiện thái độ hoặc mức độ chắc chắn về điều người nói đang nói.
Ought to, need to và used to thường được gọi là trợ động từ bán khuyết thiếu (semi-modal auxiliary verbs) vì mặc dù gồm hai từ, nhưng chúng hoạt động giống như động từ khuyết thiếu thông thường.
6.1.2.2. Ý nghĩa của động từ khuyết thiếu (What do modal auxiliaries mean?)
Chúng ta thường dùng động từ khuyết thiếu để nói về sự chắc chắn, khả năng hoặc xác suất trong câu như:
“Your English might start to improve” (Tiếng Anh của bạn có thể bắt đầu tiến bộ)
và “You must have been tired.” (Bạn hẳn là đã mệt lắm.)
Chúng ta cũng dùng động từ khuyết thiếu để nói về nghĩa vụ hoặc việc cần làm, ví dụ:
“You must get here on time” (Bạn phải đến đúng giờ)
và “You should really try to speak English.” (Bạn thật sự nên cố gắng nói tiếng Anh.)
Các động từ khuyết thiếu có thể diễn đạt nhiều nghĩa khác nhau.
Ví dụ
can → diễn tả khả năng (I can speak Spanish – Tôi có thể nói tiếng Tây Ban Nha)
hoặc sự cho phép (You can stay for 15 minutes – Bạn có thể ở lại 15 phút).
might → diễn tả xác suất (You might be right – Có thể bạn đúng)
hoặc đưa ra gợi ý (You might want to think carefully before you speak – Bạn có thể nên suy nghĩ kỹ trước khi nói).
6.1.2.3. Cách hoạt động của động từ khuyết thiếu (How do modal verbs behave?)
- Động từ khuyết thiếu là nhóm từ đóng (closed class) → chúng không thay đổi hình thức
và không thêm “-s” ở ngôi thứ ba số ít trong thì hiện tại.
Ví dụ: He/She can play the guitar (Cô ấy có thể chơi guitar). - Động từ khuyết thiếu được theo sau bởi động từ nguyên thể không có “to”.
Ví dụ: You must get here on time. (Bạn phải đến đúng giờ.) - Động từ khuyết thiếu không có dạng nguyên thể,
nên khi cần dùng ở dạng nguyên thể, ta phải thay bằng trợ động từ bán khuyết thiếu hoặc các cấu trúc khác.
Ví dụ: You need to be able to (not can) swim. (Bạn cần phải có khả năng bơi.), I’m going to have to (not must) go now. (Tôi phải đi ngay bây giờ.)
BÀI TẬP 2 (TASK 2)
Hãy viết các câu ví dụ sử dụng tất cả các thì động từ mà bạn biết.
6.1.3. Ngữ pháp phức tạp hơn – Câu tường thuật
Khi chúng ta thuật lại lời nói của người khác, ta thường lùi thì đi một bậc (“move one tense back”).
- Hiện tại đơn → Quá khứ đơn
- Hiện tại hoàn thành → Quá khứ hoàn thành
- Quá khứ đơn → Quá khứ hoàn thành
- Will → Would
- Can → Could
| Lời nói trực tiếp | Lời nói gián tiếp |
| I have cancelled your cards. | The guy I spoke to told me he had cancelled them. |
| They’ll be with you within three or four days. | He said the new cards would be with you within three or four days. |
| I’m very sorry. | He said he was very sorry. |
Lưu ý:
Cụm thời gian (time phrases) cũng có thể thay đổi:
- This week → last week / that week
- Today → yesterday / that day
6.1.4. Câu điều kiện (Conditionals)
6.1.4.1. Câu điều kiện loại 0 và loại 1 (Zero and First Conditionals)
Tình huống thường xuyên:
Chúng ta có thể dùng câu điều kiện loại 0 (zero conditional) để nói về những tình huống thường xuyên xảy ra hoặc các quy luật. Trong đó, mệnh đề “if” và mệnh đề kết quả đều ở thì hiện tại đơn. Chúng ta có thể thay “if” bằng “when” trong các câu này mà không làm thay đổi nghĩa.
| Tình huống thông thường (mệnh đề if) | Mệnh đề kết quả | |
| Tình huống thông thường | If I try to explain something, | they do not listen. |
| Luật lệ | If a child skips school, | the parents can be fined. |
Kế hoạch tương lai – quyết định sẽ được đưa ra.
| Tình huống có thể xảy ra trong tương lai(mệnh đề if) | Mệnh đề kết quả | |
| Will/going to = definitely | If they don’t accept me, | I’ll retake /I’m going to retake the test. |
| Might =Less certain | If they don’t accept me, | I might look for another Master’s. |
| Won’t=definitely not | If you don’t produce a doctor’s certificate, | we won’t accept any excuses todo with illness. |
Lời khuyên – Chúng ta cũng có thể sử dụng câu điều kiện để đưa ra lời khuyên về một tình huống có thể xảy ra trong tương lai.
| Tình huống có thể xảy ra trong tương lai | Mệnh đề kết quả | |
| Imperative | If they talk, | send them to the headteacher. |
| Should | If you have any problems, | you should contact the student counselling service. |
Trừ khi – Chúng ta dùng unless để diễn tả nghĩa ‘nếu không
- “Chúng tôi sẽ không chấp nhận bất kỳ lý do nào liên quan đến việc ốm đau trừ khi bạn nộp giấy chứng nhận của bác sĩ.”
- “Anh ấy có thể sẽ trượt trừ khi anh ấy bắt đầu học chăm chỉ hơn một chút.”
- “Đừng nói chuyện trừ khi tôi bảo bạn làm vậy.”
Bạn có biết không?
- Chúng ta chỉ sử dụng dấu phẩy khi mệnh đề if đứng trước.
- “Bạn sẽ không nhận được sự tôn trọng của học sinh nếu bạn không nghiêm khắc.”
- “Nếu bạn không nghiêm khắc, bạn sẽ không nhận được sự tôn trọng của học sinh.”
6.1.4.2. Câu điều kiện loại hai
Chúng ta sử dụng câu điều kiện loại hai để suy đoán về các tình huống và kết quả có thể xảy ra.
Chúng thường có hai phần:
- một mệnh đề if nói về tình huống,
- và một mệnh đề chính diễn tả kết quả hoặc hậu quả.
Chúng ta sử dụng thì quá khứ đơn (past simple) hoặc quá khứ tiếp diễn (past continuous) (hoặc could) trong mệnh đề if. Mệnh đề if nói đến một tình huống trong hiện tại hoặc tương lai — điều đó không thể thay đổi hoặc sẽ không xảy ra.
Mệnh đề còn lại giải thích kết quả hoặc hậu quả tưởng tượng.
- Chúng ta dùng would + động từ nguyên mẫu (không có “to”) để chỉ một kết quả chắc chắn.
- Chúng ta dùng might + động từ nguyên mẫu (không có “to”) để chỉ một kết quả có thể xảy ra.
- Hai mệnh đề có thể đứng trước hoặc sau lẫn nhau.
- Khi mệnh đề if đứng trước, hãy thêm dấu phẩy sau nó.
Ví dụ:
• “Nếu tôi ăn loại đồ ăn này mỗi ngày (tôi không ăn loại này mỗi ngày), tôi sẽ béo lên!”
• “Nếu tôi không làm việc bán thời gian ở nhà hàng (nhưng hiện tại tôi có làm), tôi đã không thể trả học phí đại học của mình (nhưng tôi có thể).”
NHIỆM VỤ 3 (TASK 3)
Hãy nghĩ về một số vấn đề tiềm ẩn mà người học có thể gặp phải khi hiểu ngữ pháp trong phần này.
6.1.5. Mẫu Ngôn Ngữ (Language Patterns)
Động từ nguyên mẫu (Infinitive) và dạng -ing (-ing forms)
Dạng -ing được dùng như danh từ (–ing forms as nouns): Khi chúng ta muốn dùng một động từ làm chủ ngữ hoặc tân ngữ của câu, chúng ta sử dụng dạng -ing.
Ví dụ:
- “Có một thứ như vậy trong chuyến du lịch của bạn thì chắc chắn là rất tốt.”
(Having something like that on your travels has to be good.) - “Chúng tôi đã không học lập trình trong các lớp Tin học ở trường.”
(We didn’t do programming in our IT classes at school.)
Dạng -ing sau giới từ (–ing forms after prepositions): Khi một động từ đi sau giới từ, chúng ta sử dụng dạng -ing.
Ví dụ:
- “Có gì sai với việc sử dụng chính giọng nói của bạn sao?”
(What’s wrong with using your own voice?) - “Chúng tôi đã tham gia vào việc tổ chức sự kiện.”
(We were involved in organising the event.)
Dạng -ing được dùng như tính từ (–ing forms as adjectives): Chúng ta có thể sử dụng một số dạng -ing như tính từ.
Ví dụ:
- “Thật là xấu hổ hơn nữa…”
(What’s more embarrassing…) - “Đó là một sự phát triển rất thú vị.”
(It’s a very exciting development.)
Dạng -ing và thì tiếp diễn (–ing forms and continuous tenses): Hãy nhớ rằng chúng ta cũng sử dụng dạng -ing để tạo nên các thì tiếp diễn.
Ví dụ:
- “Ai đó đang theo dõi bạn.” (Someone’s following you.) → Hiện tại tiếp diễn (Present Continuous)
- “Tôi đã nói chuyện với anh ấy hôm kia và anh ấy nói rằng anh ấy vừa mua một chiếc xe mới.”
- (I was talking to him the other day and he said he’d bought a new car.) → Quá khứ tiếp diễn (Past Continuous)
Động từ nguyên mẫu có “to” để chỉ mục đích (Infinitive with “to” for purpose): Chúng ta sử dụng động từ nguyên mẫu có “to” để giải thích lý do hoặc mục đích của việc làm gì đó.
Ví dụ:
- “Bạn có thể dùng điện thoại của mình để khóa hoặc mở khóa nó từ bất kỳ đâu.”
(You can use your phone to lock or unlock it from anywhere.) - “Tôi cần đến ngân hàng để giải quyết một vấn đề.”
(I need to go to the bank to sort out a problem.) - “Tôi đã làm một bản ghi âm cơ bản của chính mình để tặng cho bạn bè.”
(I made a recording of my own basic to give to friends.)
Dạng -ing hoặc động từ nguyên mẫu có “to” (–ing form or infinitive with “to”):
Cả dạng -ing và động từ nguyên mẫu có “to” đều có thể đi theo sau một số động từ mà không có giới từ.
Không có quy tắc cụ thể nào cho việc động từ nào đi với dạng nào — đơn giản là như vậy.
NHIỆM VỤ 4
Hãy viết các câu ví dụ sử dụng những mẫu ngữ pháp trong phần này.
6.2. Trình bày Ngữ pháp
6.2.1. Mẫu trình bày của một bài học ngữ pháp
Mục tiêu chính (Main aim):
Học sinh có cơ hội ôn tập và thực hành các thì tương lai sau đây trong một bài học kéo dài 40 phút:
- will (dùng cho quyết định tại thời điểm nói),
- be going to (dùng cho kế hoạch được lập trước thời điểm nói), và
- hiện tại tiếp diễn (present continuous) (dùng cho các sắp xếp cố định).
Mẫu 1
Chủ đề (Topic): Một nhóm bạn lên kế hoạch tổ chức tiệc lớp.
Thời gian (Time): 8 phút
Tương tác (Interaction): T–S (Giáo viên – Học sinh)
Tên hoạt động (Name): Trình bày ngôn ngữ (Language presentation)
Mục tiêu (Aim): Thiết lập ngữ cảnh, gợi ra câu mẫu và kiểm tra các điểm khái niệm chính.
Quy trình
1. Cho học sinh xem một hình ảnh trực quan để gợi ra chủ đề “party” (bữa tiệc).
2. Cho xem hình ảnh một vài người bạn và giải thích rằng họ vừa quyết định tổ chức một bữa tiệc.
3. Cho xem hình ảnh bong bóng suy nghĩ với bánh và đồ uống bên trong, và gợi ra những gì các bạn đang đề nghị giúp (ví dụ: “I’ll make the cake”).
→ Luyện phát âm, kiểm tra ý nghĩa và viết câu mẫu lên bảng.
4. Cho xem hình ảnh các bạn vài giờ sau đó và chỉ vào cậu bạn vừa mới đến. Người bạn khác đang kể cho cậu ấy về kế hoạch của họ.
→ Gợi ra câu nói (ví dụ: “I’m going to buy the drinks”), luyện phát âm, kiểm tra ý nghĩa và hiển thị câu.
5. Cho xem hình ảnh các bạn vài ngày sau đó và chỉ vào một cô gái mới trong nhóm.
→ Giải thích rằng cô gái mời các bạn đi xem phim, nhưng bộ phim chiếu cùng ngày với bữa tiệc.
→ Gợi ra lời từ chối (ví dụ: “We’re having a party that day”), luyện phát âm, kiểm tra ý nghĩa và hiển thị câu.
Mẫu 2
Thời gian: 10 phút
Tương tác: S–S hoặc T–S (Học sinh – Học sinh / Giáo viên – Học sinh)
Tên hoạt động: Làm rõ ngôn ngữ (Language clarification)
Mục tiêu: Kiểm tra ý nghĩa, hình thức và phát âm của ngôn ngữ trọng tâm:
- be going to (cho các kế hoạch được lập trước khi nói),
- will (cho quyết định bộc phát),
- hiện tại tiếp diễn (present continuous) (cho các sắp xếp cố định).
Quy trình (Procedure):
1. Cho học sinh làm việc theo cặp để ghép câu với cách sử dụng và hình thức.
2. Giáo viên phản hồi, sau đó tập trung vào ý nghĩa, hình thức và phát âm.
6.2.2. Làm cho việc trình bày ngữ pháp tập trung vào người học hơn
Nếu một người đến thăm Bavaria, họ có thể nhận thấy rằng nhiều người ở đó nói một phương ngữ của tiếng Đức. Phương ngữ này được gọi là Bavarian German hoặc Bairisch.
Mặc dù nhiều từ giống tiếng Đức chuẩn, nhưng cũng có một số khác biệt. Nếu họ đến Bavaria và ai đó nói với họ rằng cách chào hỏi lịch sự là “Grüß Gott”, thì đây được gọi là phương pháp học diễn dịch (deductive learning). Tuy nhiên, nếu người khách tự quan sát thấy người dân địa phương nói “Grüß Gott” khi gặp nhau, và từ đó tự rút ra kết luận rằng đó là cách chào hỏi, thì đây được gọi là phương pháp học quy nạp (inductive learning).
Hai cách tiếp cận này có thể được sử dụng trong lớp học:
- Một cách, giáo viên tạo ra tình huống để người học tự rút ra quy tắc.
- Cách kia, giáo viên giải thích quy tắc ngôn ngữ mới cho học sinh.
Vì vậy:
- Học diễn dịch (Deductive learning) là khi giáo viên đưa ra quy tắc trước, sau đó đưa ví dụ minh họa.
- Học quy nạp (Inductive learning) là khi người học quan sát các ví dụ, sau đó tự rút ra quy tắc.
Phương pháp học quy nạp này còn được gọi là phương pháp khám phá có hướng dẫn (guided discovery approach).
Lợi ích của phương pháp khám phá có hướng dẫn (The advantages of a guided discovery approach/task):
- Vì nó lấy người học làm trung tâm, nên giúp tăng sự tham gia và khả năng nói của học sinh.
- Thông thường, nó dễ ghi nhớ hơn.
- Học sinh thường thấy thú vị hơn vì họ được tham gia tích cực.
- Giúp học sinh tự chủ hơn trong việc học của mình.
NHIỆM VỤ 5
Chọn một chủ đề ngữ pháp và viết một bài học mẫu.
6.3. Các cách tiếp cận trong giảng dạy ngữ pháp
Phần 1 – Các cách giới thiệu ngữ pháp
Một trong những phương pháp phổ biến nhất để giới thiệu ngữ pháp là PPP (Presentation – Practice – Production, tức là: Giới thiệu – Luyện tập – Sản xuất). Phương pháp PPP có thể được dùng để giới thiệu các cấu trúc ngôn ngữ đơn giản, đặc biệt là ở cấp độ sơ cấp (lower levels), nhưng nó cũng thường được sử dụng ở các cấp độ cao hơn.
Chúng ta giới thiệu hình thức (form) – tức là cấu trúc ngữ pháp, ý nghĩa (meaning) và cách sử dụng (use) của ngôn ngữ mới, sau đó học sinh thực hành (practice) nó thông qua bài tập có kiểm soát (controlled practice), trong đó chỉ có một câu trả lời đúng và luyện tập lặp lại (drilling) – nghĩa là lặp lại ngôn ngữ qua đọc đồng thanh hoặc cá nhân.
Cuối cùng, khi học sinh đã quen thuộc với ngôn ngữ mới, giáo viên sẽ yêu cầu họ tự tạo câu hoặc cụm từ của riêng mình bằng cách sử dụng những gì họ vừa học. Đây được gọi là luyện tập tự do hơn (freer practice) – tức là học sinh có một mức độ tự do trong việc sử dụng ngôn ngữ, nhưng vẫn phải sử dụng cấu trúc đã được dạy.
Ví dụ về PPP: Giáo viên Gavin đang giới thiệu ngôi thứ ba số ít (he, she, it) của thì hiện tại đơn (present simple tense), để miêu tả các hành động mang tính thường xuyên (habitual actions). Gavin muốn đảm bảo học sinh hiểu cách dùng thì hiện tại đơn để nói về thói quen hàng ngày, và biết rằng ta phải thêm đuôi -s vào động từ khi dùng với ngôi thứ ba số ít. Ngoài ra, Gavin cũng muốn học sinh nghe được cách phát âm khác nhau của -s (ví dụ: /z/ trong goes, /s/ trong works, v.v.).
Giai đoạn 1
Gavin (giáo viên) cho học sinh xem một bức tranh của một cô gái trẻ.
Anh nói với học sinh rằng tên cô ấy là Mary.
Gavin gợi ý (elicits) cho học sinh đoán Mary làm nghề gì, sau đó xác nhận rằng Mary là bác sĩ.
→ Việc gợi ý giúp kích hoạt kiến thức sẵn có và tạo sự tham gia của học sinh ngay từ đầu.
Giai đoạn 2
Gavin đặt bức ảnh của Mary bên cạnh hình một chiếc đồng hồ chỉ 5 giờ sáng.
Anh giới thiệu ý tưởng về hành động mang tính thói quen bằng cách nói cùng học sinh: “Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday… every day.” Sau đó, Gavin diễn tả hành động thức dậy và gợi ra câu mà anh muốn: “She gets up at five o’clock.”
Giai đoạn 3
Gavin nói mẫu câu: “She gets up at five o’clock.” Anh nhấn mạnh âm “s” trong “gets” (get-ssss). Gavin tách riêng điểm ngữ pháp chính (gets) và luyện tập toàn câu theo nhóm (chorally) và cá nhân (individually). Trên bảng, anh viết: She gets up at five o’clock.
Giai đoạn 4
Học sinh được yêu cầu lặp lại câu – đầu tiên đồng thanh cả lớp, sau đó một vài học sinh cá nhân (3–4 em, tùy theo quy mô lớp).
Giai đoạn 5
Gavin cho xem một loạt tranh minh họa cuộc sống hằng ngày của Mary
để dạy đuôi -s ở ngôi thứ ba số ít.
Dưới đây là các câu mà Gavin muốn học sinh gợi ra từ các bức tranh:
- She eats toast and drinks coffee for breakfast
- She takes a shower
- She takes the bus to work
- She arrives at work at 8 a.m
- She works for an insurance company.
Giai đoạn 6
Gavin dán tất cả tranh lên bảng. Sau đó, anh tổ chức một hoạt động “cue–response drill” (tức là luyện tập phản xạ theo tín hiệu): anh chỉ ngẫu nhiên vào từng bức tranh và yêu cầu học sinh nói câu tương ứng với mỗi bức tranh.
Giai đoạn 7
Gavin chuẩn bị các câu trên giấy đã được cắt riêng. Anh phát cho mỗi học sinh một câu, và họ phải lên bảng ghép câu với bức tranh tương ứng.
Giai đoạn cuối
Khi học sinh đã hoàn thành, Gavin khuyến khích việc “cá nhân hóa” (personalisation). Anh yêu cầu học sinh tự tạo câu về thói quen hằng ngày của bản thân và nói cho bạn bên cạnh, sau đó bạn ấy kể lại cho cả lớp nghe.
→ Hoạt động này nhằm khuyến khích việc sử dụng đúng đuôi -s ở ngôi thứ ba số ít.
NHIỆM VỤ 6
Liệt kê những điểm tích cực và tiêu cực của phương pháp này.
Phần 2 – Những hạn chế của phương pháp khám phá có hướng dẫn
Dù tốt hay xấu, một số người học có thể mong đợi giáo viên là trung tâm hơn trong việc giải thích ngôn ngữ mới. Điều này có thể đến từ kỳ vọng của họ về một tiết học, hoặc có thể là do nền tảng giáo dục trước đây, nơi mà giáo viên luôn đứng trước lớp và giải thích ngữ pháp mới. Vì vậy, khi họ có một giáo viên mới, họ có thể mong đợi một phong cách giảng dạy tương tự như những gì họ đã quen thuộc trước đó.
Một số người học có thể đơn giản là thích hoặc nhớ bài tốt hơn khi giáo viên giải thích quy tắc ngôn ngữ mới. Điều này đơn thuần chỉ là một sở thích cá nhân. Một số học viên có thể thiếu tự tin về khả năng tiếng Anh của mình, và không phải lúc nào cũng có thể hoàn thành chính xác một nhiệm vụ khám phá có hướng dẫn, dẫn đến cảm giác thất vọng. Một số quy tắc ngữ pháp mà người học cần tự rút ra có thể không rõ ràng, có thể là do cấu trúc phức tạp.
Tuy nhiên, người ta có thể quên tới 80% những gì đã học trong vòng 24 giờ. Khi áp dụng điều này vào lớp học, người học có thể gặp khó khăn trong việc ghi nhớ và sử dụng ngôn ngữ mới một cách chính xác trong thời gian ngắn. Việc khuyến khích người học tự tìm ra quy tắc hiện nay được xem là phương pháp được đánh giá cao hơn khi dạy ngôn ngữ mới, thay vì chỉ tập trung vào giáo viên. Điều này được thể hiện rõ trong nhiều sách học sinh hiện nay, nơi học viên được khuyến khích tự rút ra quy tắc.
Trình tự một bài giảng ngữ pháp
Dưới đây là một ví dụ về một bài trình bày ngữ pháp tập trung vào giáo viên (teacher-centred) với ngữ liệu (language) được rút ra từ một đoạn đọc (reading context):
(Lưu ý: đây chỉ là một ví dụ về cách thực hiện bài đọc; không phải là cách duy nhất.)
- Giáo viên giới thiệu chủ đề của bài đọc.
→ Chủ đề này sau đó có thể được động não (brainstorm) và cá nhân hóa (personalised). - Giáo viên dạy trước (pre-teach) một số từ vựng khó (blocking items) trong bài đọc.
- Học sinh dự đoán (prediction) nội dung bài đọc,
và một số dự đoán được ghi lại trên bảng. - Nhiệm vụ đọc lướt (Gist reading task):
→ Học sinh đọc nhanh để xem dự đoán của mình có đúng không. - Nhiệm vụ đọc chi tiết (Detailed reading task):
→ Học sinh trả lời một số câu hỏi chi tiết về văn bản để rút ra thông tin cụ thể hơn.
→ Đoạn văn mà học sinh vừa đọc nay trở thành ngữ cảnh từ đó ngôn ngữ mới được rút ra (language extracted).
Các giai đoạn có thể được thực hiện trong quá trình trình bày ngữ pháp:
- Gợi ý câu mẫu (Elicit the model sentence)
- Luyện câu mẫu đồng thanh và cá nhân (Drill chorally and individually)
- Viết câu lên bảng (Write the sentence on the board)
- Tập trung vào ý nghĩa/cách dùng (Focus on the meaning/use)
- Tập trung vào cấu trúc ngữ pháp (Focus on the form)
- Nếu cần, tập trung vào thể phủ định và câu hỏi (Negatives & questions)
- Nhấn mạnh các khía cạnh phát âm (Highlight pronunciation aspects)
- Gợi ý thêm các ví dụ khác (Elicit further examples)
- Cho học sinh thời gian chép lại nội dung trên bảng (Let learners write notes)
Trong suốt quá trình trình bày, giáo viên cần đặt các câu hỏi kiểm tra khái niệm (Concept Checking Questions – CCQs) để đảm bảo học sinh hiểu đúng ý nghĩa và cách dùng của cấu trúc. Các khía cạnh về phát âm (Pronunciation Aspects) có thể bao gồm:
- Các âm yếu (weak forms)
- Dạng viết tắt (contractions)
- Âm câm (silent letters)
- Trọng âm trong câu (sentence stress)
Tùy thuộc vào cách giảng dạy, hoạt động này có thể khiến giáo viên là trung tâm chính, và người học mang tính thụ động hơn.
NHIỆM VỤ 7
Có loại ngữ pháp cụ thể nào mà bạn nghĩ sẽ phù hợp nhất với phương pháp “Khám phá có hướng dẫn” không?
Trình bày ngữ pháp theo tình huống, chúng ta có thể sử dụng các tình huống để giới thiệu ngữ pháp.
Một số giáo viên sử dụng phương pháp trình bày theo tình huống để giới thiệu thì tương lai bằng cách đưa ra tình huống một người đi gặp thầy bói – Ví dụ: You will meet a handsome stranger. (Bạn sẽ gặp một người lạ mặt đẹp trai.)
Một số giáo viên khác sử dụng phương pháp trình bày theo tình huống để giới thiệu thì tương lai bằng cách nói về mùa hè và những điều mà giáo viên mong chờ – Ví dụ: I’m going to Italy in June and I am so excited. (Tôi sẽ đến Ý vào tháng Sáu và tôi rất háo hức.)
Chúng ta có thể dạy giới từ chỉ sự di chuyển (prepositions of movement) bằng cách mô tả một đường mạo hiểm (adventure trail) – Ví dụ: Run to the tree, climb up the rope ladder, walk along the wire. (Chạy đến cái cây, trèo lên thang dây, đi dọc theo sợi dây.)
Chúng ta có thể sử dụng tình huống của một viên cảnh sát đang bắt giữ một người ăn trộm để giới thiệu thì quá khứ tiếp diễn. Thẩm vấn họ về những gì họ đã làm vào ngày hôm qua –
Ví dụ: What were you doing at 10:00 yesterday morning? (Bạn đang làm gì vào lúc 10 giờ sáng hôm qua?)
What else were you doing at 11 a.m.? (Bạn còn đang làm gì khác vào lúc 11 giờ trưa?)
Câu chuyện
Câu chuyện là một cách tuyệt vời để đặt ngôn ngữ vào ngữ cảnh (to contextualise language).
Chúng ta có thể giới thiệu thì quá khứ (past tense) bằng cách kể một câu chuyện về một chuyến công tác thất bại –
Ví dụ: John lost his passport, arrived late at the airport, missed his plane, dropped his phone in the toilet, missed the last bus from the airport, etc.
(John làm mất hộ chiếu, đến sân bay muộn, lỡ chuyến bay, làm rơi điện thoại xuống bồn cầu, lỡ chuyến xe buýt cuối cùng từ sân bay, v.v.)
Chúng ta có thể kể những câu chuyện về cuộc sống và trải nghiệm của chính mình. Trong các câu chuyện cá nhân này, chúng ta sử dụng rất nhiều điểm ngữ pháp (language points). Học sinh có thể kể chuyện về cuộc sống của họ khi thích hợp,và chúng ta có thể dùng những câu chuyện này để giới thiệu và giải thích ngôn ngữ mà họ cần học. Hình ảnh, đồ vật, và diễn tả một cách hiệu quả để thu hút học sinh là sử dụng hình ảnh và diễn tả (mime) ngôn ngữ mới.
Chúng ta có thể diễn tả các hành động khác nhau như:
- ngủ (sleeping),
- lái xe (driving),
- đi bộ (walking),
- tắm (having a shower),
- uống trà (having a cup of tea),
- hoặc nấu ăn (cooking).
Giáo viên cũng có thể diễn tả các tình huống nhỏ (mini situations) để giới thiệu các cấu trúc so sánh (comparisons) và các từ “too” và “enough.” Giáo viên diễn tả (mime) và yêu cầu học sinh nói các câu tương ứng –
Ví dụ:
Wipe your brow and shade yourself from the sun (it is too hot)
→ Lau mồ hôi và che nắng (trời quá nóng).
Try and fail to pick up your bag (it is too heavy)
→ Cố nhấc túi của bạn nhưng không được (nó quá nặng).
Look at your watch and look panicked (it is too late)
→ Nhìn đồng hồ và hoảng hốt (đã quá muộn).
Một cách hiệu quả khác để giới thiệu ngôn ngữ mới là tìm một bức tranh có thể dùng để mô tả các giới từ chỉ vị trí (prepositions of place). Không cho học sinh xem bức tranh ngay. Thay vào đó, mô tả nó từ từ, từng chi tiết một –
Ví dụ: “There is a tree next to the building.” (Có một cái cây bên cạnh tòa nhà.)
Sau đó, yêu cầu học sinh vẽ lại những gì họ nghe. Khi hoàn thành, cho học sinh so sánh các bức vẽ khác nhau, rồi cho xem bức ảnh gốc.
Một cách hấp dẫn khác để kết hợp cá nhân hóa (personalisation), vật thật (realia) và hình ảnh (pictures) là:
- Giáo viên mang theo ảnh cá nhân và ảnh sự kiện thời sự,
- Khuyến khích học sinh cũng mang ảnh của họ đến lớp.
Đây là một cách tuyệt vời để giới thiệu giới từ chỉ thời gian (prepositions of time) như: on Christmas Day, in 2007, in March, before January, last year (vào ngày Giáng Sinh, vào năm 2007, vào tháng Ba, trước tháng Một, năm ngoái)
Thảo luận về khi nào sự việc xảy ra và trong bao lâu. Sử dụng các bức ảnh để gợi ra các câu ví dụ thể hiện các giới từ bạn muốn dạy –
Ví dụ: Anastasia went there last summer. (Anastasia đã đến đó vào mùa hè năm ngoái.) I go there in the winter. (Tôi đến đó vào mùa đông.) Gia lived there for two years. (Gia đã sống ở đó trong hai năm.)
Chúng ta cũng có thể sử dụng bảng (the board) để vẽ các khuôn mặt vui (happy faces), buồn (sad faces), mưa (rain) hoặc tuyết (snow).
NHIỆM VỤ 8
Phương pháp nào trong các phương pháp dạy ngữ pháp trên là phương pháp yêu thích của bạn?
ĐÁNH GIÁ
Hãy liệt kê các cách khác nhau để trình bày ngữ pháp tiếng Anh theo thứ tự bạn yêu thích nhất, với tư cách là giáo viên và với tư cách là người học. Sau đó, đưa ra lý do cho thứ tự mà bạn đã chọn.
6.1.Introduction to English Grammar
6.1.1.Nouns
6.1.1.1.Parts of speech
“Gavin is a teacher. He lives in Dublin, Ireland. Last week he was presented with a ‘Teacher of the Year’ award by the director of his school. The prize was a book and some chocolates. Gavin teaches adults at a large language school in the centre of Dublin and at weekends he gives private English classes. He is married to a woman he met while working in the same school. It was Gavin’s birthday yesterday. In the morning, his wife gave him a beautiful book, An Illustrated History ofDublin, and a bottle ofIrish whiskey.Gavin was very happy with his gifts. He thanked his wife enthusiastically. Gavin enjoys walks in the forest,drinking a lovely hot coffee in the morning and watching football.”
In the story about Gavin, there are a number of nouns, such as Gavin, Dublin, teacher,school, book, and award. Nouns are the names of people,places,or things.
6.1.1.2. Types of nouns
Proper nouns – the name of a place, person, or thing – Example: Gavin, Dublin. Proper nouns start with a capital letter.
Countable nouns -nouns that we can count – Example: award (you can say two awards,three awards, et cetera), book (two books, three books, et cetera). We can talk about countable nouns in the singular (a book) and in the plural (three books, many books, several books).
Uncountable nouns – nouns that we cannot count. In other words, we cannot make them plural or talk about ‘one’ of them – Example: coffee, milk, sugar, tea, information, knowledge.We use countable nouns with singular verbs (coffee tastes lovely / milk is cold). As teachers,we must be careful when explaining these concepts to students. We can tell them that sugar is an uncountable noun, but students may hear native speakers ask, “Can I have two sugars in my coffee, please?”This is because when we talk about two sugars,we really mean two spoonsful of sugar. The same words can sometimes be countable and uncountable nouns. Teachers should make students aware of these exceptions.
Compound nouns-two nouns joined together to make another noun- Example: football,postcard. Sometimes the words are separated (car park, language school) and sometimes we use a hyphen (mother-in-law, check-in).
Collective noun – an adjective which turns into a collective noun when we put the definite article ‘the’ in front of it and use it to talk about people and things in general, such as with the Irish. Other examples are the young,the elderly,the rich,the poor.
Pronouns – a word that is used instead of a noun or a noun phrase. There are subject pronouns such as he, she, and they – Example: He teaches English. There are object pronouns such as them, her, his, and us – Example: She doesn’t like them. Possessive adjectives such as his,her,my, and your precede a noun- Example: His car is red. Possessive pronouns include mine, yours, hers, his- Example: The idea was mine. Reflexive pronouns such as herself,himself,and myself are used when we want to emphasise an action done by ourse/ves
Example: I cut myself. I cooked the dinner myself.
TASK 1:
Think of a different example for each of the noun types listed.
6.1.2.Verbs Verb tenses
The onus is on teachers to convey to students how verbs show time. They can do this with examples that have a clear context. Look at this passage and see how many tenses you can identify.
“Gavin seems to spend his whole day planning and teaching lessons. He gets up very early in the morning and leaves his house at 7:30. He always travels by train. While he is travelling by train, he thinks of what kind of activities he can do with his students in class that morning.”
We can see examples of the present simple (he gets up/ he always travels) and the present continuous (he is travelling).
The context is clear. We are talking about things that Gavin usually does. We use the base form of the verb (+ the ‘s’ morpheme for the third person singular). Therefore, we use the present simple for habits, routines and facts. We use the present continuous for things that are happening right now and that are still ongoing at the time of speaking.
To make the present continuous form, we use the auxiliary verb to + present participle (base form + -ing).
Let’s look at another passage.
“Yesterday was a busy day for Gavin. He corrected a lot of homework that students had done for him. He spent all afternoon correcting the homework. It took him three hours to correct everything. He was happy with his students’ efforts. Gavin feels that it is very important that students are given the homework back the day after they have handed it in otherwise they will be demotivated.”
The passage begins with “Yesterday” so we can predict that some of the verbs will be in the past. Sure enough, there are a number of verbs in the past simple (was/ corrected/spent)which we use to describe completed actions.
We form the past simple by adding the morpheme -ed to regular verbs, whereas irregular verbs have their own form that students must learn (spend-spent/take-took).
The passage also has examples of the perfect verbs (Students had done for him=the past perfect/have handed it in =the present perfect). The present perfect suggests something which started in the past and which is still true, still has present consequences or is not finished.We use have + past participle to form the present perfect. The past perfect verb describes things that started before the past moment that we are describing. If you look at our example, the past moment we are describing is Gavin correcting homework yesterday, so we use the past simple.For anything that happened before that time, we use the past perfect, like students handing in their homework, which happened before Gavin corrected it. HHe corrected a lot of homework that students had done for him. We use had + past participle to make past perfect verbs.
Let’s consider another example:
“This weekend Gavin’s brother is coming over for dinner. They will have a lot to catch up on as he hasn’t seen his brother in ages. They are going to go to the pub after dinner. Then on Monday, Gavin has a holiday. He leaves for Poland at 7am and won’t be back till Sunday.”
This passage begins with “this weekend”‘ so we can be sure that we will meet some future verbs forms. We can see another example of the present continuous, but in this example the present continuous is used for future arrangements and the adverbial this weekend indicates the future. Other examples of adverbials are today, yesterday, Monday. Going to + infinitive here is used to describe plans and intentions. The present simple can also be used for the future,in this case to describe timetabled events or schedules. Will is commonly used to refer to the ‘neutral’ future when it is used for things that are inevitable in the future from the speaker’s point of view
6.1.2.1. Auxiliaries and Modals
Read a transcript of a moment in Gavin’s class:
Abraham: I’m sorry I’m late.
Gavin: Do you have your homework with you?
Abraham: No, sorry. I couldn’t do it.
Gavin: Why not?
Abraham: I was helping my friend move house. I didn’t get home till late
Gavin: You must have been very tired.
Abraham: No, I felt okay. I slept around eight hours.Why?
Gavin: But you said…
Abraham: Oh yes, I mean, I was very tired. That’s why I didn’t do my homework. May I sit down?
Gavin: Oh,all right. But you must try to get here on time. OK?
Abraham: Yes, teacher, I promise.
Francoise: Quand est notre examen? (When is our exam?)
Gavin: You should really try to speak English, you know. If you use English more often,your English might suddenly start to improve. You ought to try it!
- In the extract, Gavin and Abraham use the auxiliary verbs be (I’m sorry I am late, I was very tired) and do (Do you have your homework? I didn’t do my homework). In a sentence such as “Have you done your homework?” Have is an auxiliary verb.
- There are a number of modal auxiliary verbs in the extract above: can (I couldn’t do it), must (you must try to get here on time), should (You should really try to speak English) and might (your English might suddenly start to improve). We use them to express our attitude and certainty about what we are saying.
- Ought to (You really ought to try it), need to and used to are often called semi-modal auxiliary verbs because although they have two words, they behave like ordinary modal auxiliaries.
6.1.2.2. What do modal auxiliaries mean?
- We often use modal auxiliary verbs to talk about certainty, possibility and probability in sentences such as “Your English might start to improve” and “You must have been tired.”
- We use modal auxiliaries to talk about obligation-about getting things done-in sentences such as “You must get here on time” and “You should really try to speak English.”
- Modals can express more than one meaning. For example, can is used for many different meanings including ability (I can speak Spanish) and permission (You can stay for 15 minutes). We can use might to express probability (You might be right)or to make suggestions (You might want to think carefully before you speak).
6.1.2.3.How do modal verbs behave?
- Modals are a closed class (they do not change) and they do not take the third person -s when used in the present (He/ She can play the guitar)
- Modal verbs are followed by an infinitive verb without to (You must get here on time).
- Modal verbs do not have an infinitive form and so they must be replaced by semi-modals (You need to be able to (not can) swim) or other verbs (I’m going to have to (not must) go now) when an infinitive is required
TASK 2
Write sample sentences with all the verb tenses that you know
6.1.3.More Complex Grammar Reporting Speech
When we report what people said, we often move ‘one tense back’
- Present simple to past simple
- Present perfect to past perfect
- Past simple to past perfect
- Will to would
- Can to could
| Direct speech | Reported speech |
| I have cancelled your cards. | The guy I spoke to told me he had cancelled them. |
| They’ll be with you within three or four days | He said the new cards would be with you within three or four days. |
| I’m very sorry | He said he was very sorry. |
Note that the time phrase may also change:
This week to last week/that week. Today to yesterday/that day.
6.1.4.Conditionals
6.1.4.1. Zero and First Conditionals
Regular situations – We can use the zero conditional to talk about situations that regularly happen or rules. The if-clause and the result clause are both in the present tense. We can replace if with when in these sentences. There is no difference in meaning.
| Regular situation (if-clause) | Result clause | |
| Regular situation | If I try to explain something, | they do not listen. |
| Rule | If a child skips school, | the parents can be fined. |
Future plan-decision to be made.
| Possible future situation (if-clause) | Result clause | |
| Will/going to = definitely | If they don’t accept me, | I’ll retake /I’m going to retake the test. |
|
Might =Less certain
|
If they don’t accept me, | I might look for another Master’s. |
| Won’t=definitely not | If you don’t produce a doctor’s certificate, | we won’t accept any excuses to do with illness. |
Advice-We can also use a conditional to offer advice about a possible future situation
| Possible future situation (if-clause) | Result clause | |
| Imperative | If they talk, | send them to the headteacher. |
| Should | If you have any problems, | you should contact the student counselling service. |
Unless – We use unless to mean ‘if not’.
- “We won’t accept any excuses to do with illness unless you produce a doctor’s certificate.”
- “He’ll probably fail unless he starts studying a bit harder.”
- “Don’t speak unless I tell you to.”
Did you know?
- We only use a comma when the if-clause comes first.
- “You won’t gain the students’ respect if you’re not strict.”
- If you’re not strict, you won’t gain the students’ respect.”
6.1.4.2.Second conditional
We use the second conditional to speculate about situations and possible results. They usually have two parts: an if-clause referring to the situation and a second clause showing the results and consequences. We use the past simple or the past continuous (or could) in the if-clause. The if-clause refers to the situation in the present or future which is impossible to change or is not going to take place.
The other clause explains the imagined results or consequences. We use would + infinitive (without to) to show a definite result. We use might + infinitive (without to) to show a possible result. Either clause can come first. When the if-clause comes first, add a comma after it.
“If I ate this kind of thing every day (I don’t eat this kind of thing every day), I’d get fat!”
“IfI wasn’t working part-time in the restaurant (but I am), I wouldn’t be able to pay my university fees (but I can).”
TASK 3
Think of some potential problems learners might have with understanding the grammar in this section.
6.1.5.Language Patterns Infinitive and-ing forms
-ing forms as nouns: When we want to use a verb as a subject or object of a sentence, we use an -ing form
Ex: “Having something like that on your travels has to be good.”
“We didn’t do programming in our IT classes at school.”
-ing forms after prepositions: When a verb follows a preposition, we use an-ing form
Ex: “What’s wrong with using your own voice?”
“We were involved in organising the event.”
-ing forms as adjectives: We can use some-ing forms as adjectives
Ex: “What’s more embarrassing…”
“It’s a very exciting development.”
-ing forms and continuous tenses: Remember we also use an -ing form to make continuous tenses
Ex: “Someone’s following you.” (present continuous)
“I was talking to him the other day and he said he’d bought a new car.”(past continuous)
Infinitive with to for purpose: We use an infinitive with to to explain the reason or purpose for doing something
Ex: “You can use your phone to lock or unlock it from anywhere.”
“I need to go to the bank to sort out a problem.”
“I made a recording of my own basic to give to friends.”
-ing form or infinitive with to: Both -ing forms and infinitive with to can follow verbs with no preposition. There are no rules for which form goes after which verbs.It’s just the way it is
TASK 4
Write sample sentences using the patterns in this section
6.2.Presenting Grammar
6.2.1. Sample presentation of a grammar lesson:
Main aim
Students have had the opportunity to review and practise the future forms will (for on-the moment decisions), be going to (for plans made before the moment of speaking) and present continuous (for fixed arrangements) in a 40-minute lesson.
Sample 1
- Topic: A group of friends plan a class party.
- Time: 8 min
- Interaction:T-S
- Name:Language presentation
- Aim:To set the context,elicit model sentences and check main conceptual points
Procedure:
- Show students a visual to elicit the topic of ‘party’
- Show a picture of some friends and explain they have just decided to have a party
- Show a picture of thought bubbles with cake and drinks inside and elicit what the friends are offering to help with (e.g. I’ll make the cake), drill pronunciation, check meaning and show sentence
- Show a picture of the friends a few hours later and point to the boy who has just arrived.The friend is tell the boy about their plans. Elicit what they say (e.g, I’m going to buy the drinks), drill pronunciation,check meaning and show sentence
- Show a picture of the friends a few days later and point to a new girl in the group. Tell students that the girl invites the friends to the cinema, but the film is on the same day as the party. Elicit the excuse to refuse the invitation (e.g.. We’re having a party that day),drill pronunciation,check meaning and show sentence
Sample 2
- Time: 10 min
- Interaction: S-S or T-S
- Name:Language clarification
- Aim: To check meaning, form,and pronunciation of the target language: be going to (for plans made before the conversation), will (for spontaneous decisions) and present continuous (for fixed arrangements)
Procedure:
1.In pairs, students match the sentences with the uses and forms
2.Feedback and focus on meaning, form,and pronunciation
6.2.2.Making grammar presentations more learner centred:
If a person visits Bavaria, they may notice that many people there speak a dialect of German. This is called Bavarian German, or Bairisch. Whilst many words are similar to German, others are different. If they go to Bavaria, and someone tells them that a normal and polite way to greet someone is Grüb Gott, this is known as deductive learning.However,if the visitor notices locals saying Grüß Gott to one another when they meet,he/she can suppose that this is a way to greet someone. This is known as inductive learning
These two approaches can thus invariably be used in class, one in which the teacher creates the situation where learners can work out the rules for themselves, the other when the teacher explains new language to learners. So deductive learning is when the teacher presents a rule and follows it with examples. Inductive learning is looking at examples of the language and then inferring a rule
The inductive way of learning can be called a guided discovery approach. The advantages of a guided discovery approach/ task include the following:
- As it is learner centred it helps to create more learner participation and speaking
- Generally,it is more likely to be memorable
- It is often more enjoyable for the learners as they are more engaged
- It helps the learners to become more autonomous with their learning
TASK 5
Choose a grammar topic and write a sample lesson
6.3 Approaches to teaching grammar
Part 1-Ways of introducing grammar
One of the most popular methods of introducing grammar is PPP (presentation, practice, production). PPP can be used to introduce simple language, particularly at lower levels,but it is often used at higher levels as well
We present the form (the construction), the meaning and use of the new language, then the students practice it through controlled practice (where there is only one correct answer)and drilling (repetition of the language through choral and individual repetition)
Finally,when they have become familiar with the new language, we ask them to produce their own sentences or phrases using what they have just learnt. We call this freer practice (there is a degree of freedom in that students can use their own language, but there is also a degree of freedom in that students must use the language that has been presented by the teacher).
An example of PPP:
Gavin is introducing the third person singular (be. she. it) of the present simple tens:to describe habitual actions. He wants to make sure that his students understand the way we take the present simple to talk about what people do on a regular basis.
He wants to ensure that they understand that we need to add the -s morpheme to the verb with the third person singular. He also wants students to hear the different pronunciations of s(/z/in goes,/s/in works.etc.).
Stage 1: Gavin (the teacher) shows his elementary students a picture of a young woman. He tells them her name is Mary. Gavin elicits what Mary does, before he confirms that she is a doctor. (By eliciting. Gavin is trying to activate previous knowledge that the student has and is engaging the students at the start).
Stage 2: Gavin puts the picture of Mary next to a clock face, which shows five o’clock.He now introduces the idea of habitual actions by saying (with the students): “Monday, Tuesday.Wednesday,Thursday, Friday… every day.” Gavin then mimes the action of getting up and elicits the sentence he wants.
Stage 3: Gavin models the sentence by saying: “She gets up at five o’clock.” Gavin emphasises the s sound (get-sssss). Gavin isolates the main grammar point (gets) and then drills the whole sentence both chorally and individually. On the board: She gets up at five o’clock.
Stage 4:Students are asked to repeat the sentence both chorally (as a whole class) and individually (three to four students is enough, depending on the size of the class).
Stage 5: Gavin then shows a series of pictures of Mary’s daily life to teach the third person-s.
Here are some sentences that Gavin wants to elicit from the pictures he shows the students:
- She eats toast and drinks coffee for breakfast
- She takes a shower
- She takes the bus to work
- She arrives at work at 8am
- She works for an insurance company
Stage 6: Gavin puts all the pictures on the board. Gavin then organises a cue-response drill.This means that Gavin points at each picture randomly and asks the students to say the sentences that correspond to the pictures.
Stage 7: Gavin has prepared the sentences on paper that he has cut out. He gives each student one sentence,and they must go up to the board and match their sentence with the picture on the board.
Final stage:
When the students have done this, Gavin encourages personalisation. Students are asked to make up their own sentences about what they do themselves every day. They tell each other their sentences and their partner tell the class what they said-this is to encourage the use of the-s third person
TASK 6
List the positives and negatives of this approach.
Part 2-The drawbacks of a guided discovery approach/task
For good or for bad, some learners may expect a more teacher centred explanation of new language. This could be due to their expectations of a lesson. Possibly, their educational background always had the teacher at the front of the room and explaining new language.Thus, when they have a new teacher, they may expect a similar style of teaching to what they are accustomed to
Some learners may simply prefer and remember the lesson better if the teacher explains new language. This may just be a preference.
Some learners may be hesitant about their own English and may not always be able to correctly complete a guided discovery task, thus feeling a little frustrated.
Some rules which the learners need to work out may not be so obvious. This could be due to a complicated structure.
However,one can forget 80% of what has been learned in twenty-four hours. By applying this to the classroom, learners may have difficulty recalling and using new language correctly in a short space of time. Encouraging learners to work out the rules is nowadays more widely respected when teaching new language rather than the lesson being very teacher centred. This can be seen in many students’ books when they are encouraged to work out the rules themselves
Staging a grammar presentation:
The following stage is an example of a teacher centred presentation with language coming from a reading context: (Please note, this is one example in which a reading can be done. It is not the only way)
- The teacher introduces the topic of the reading. This can then be brainstormed and personalised
- Possible pre-teaching of blocking items from the text
- Prediction of the reading is done with some of the students’ predictions written on the board.
- Gist reading task: learners quickly read to see if their predictions are correct
- Detailed reading task: learners answer several questions on the text in order to extract more detailed information. The text that the learners have just read is ne w the context from which new language can be extracted
The below is staging that can be done during a language presentation
The teacher can:
- Elicit the model sentence
- Drill the model sentence chorally and individually
- Write the sentence on the board
- Focus on the meaning (use) of the target language
- Focus on the form
- If necessary, focus on negatives and questions
- Highlight aspects of pronunciation
- Elicit further examples
- Give learners time to write down the board work
Throughout the presentation the teacher needs to ask concept checking questions Aspects of pronunciation can include work on weak forms, contractions, silent letters entence stress, etc. Depending on how this is done, this can involve the teacher being the centre of attention with the learners being more passive participants.
TASK 7
Is there any particular type of grammar you think would work best with a Guided Discovery approach?
Situational presentation
We can use situations to present grammar. Some teachers use a situational presentation approach to introduce the future tense by presenting the situation of someone visiting a fortune teller.
Example: You will meet a handsome stranger.
Some teachers use a situational presentation approach to introduce the future tense by talking about the summer and all the things the teacher is looking forward to.
Example: I’m going to Italy in June and I am so excited.
We can teach preposition of movement by describing an adventure trail.
Example:run to the tree, climb up the rope ladder, walk along the wire.
We can use the situation of a police officer who has caught someone who has stolen something to introduce the past progressive. Interrogate them about what they were doing yesterday.
Example: What were you doing at 10:00 yesterday morning? What else were you doing at 11 a.m ?
Stories
Stories are a great way to contextualise language. We can introduce the past tense to tell a story about a business trip that went wrong
Example: John lost his passport,arrived late at the airport, missed his plane, dropped his phone in the toilet, missed the last bus from the airport, etc.
We can tell stories about our own lives and experiences. We use so many language points to introduce personal stories. Students tell stories of their lives when appropriate and we can use these stories to introduce and explain the language that they need.
Pictures, objects, mimes
An effective way to engage students is to use pictures and mime the new language. We can mime different actions such as sleeping, driving, walking,having a shower,having a cup of tea or cooking. Teachers can also mime different mini situations to introduce comparisons too and enough. The teacher can mime and get students to say the sentences
Example: Wipe your brow and shade yourself from the sun (it is too hot), try and fail to pick up your bag (it is too heavy), look at your watch and look panicked (it is too late), etc.
Another effective way to introduce new language is to find a picture that can be used to describe prepositions of place. Do not show the picture to the class.Instead,describe it, slowly, ‘S,item by item (“There is a tree next to the building”) and ask them to draw what they hear. At the end, let the students enjoy comparing their various pictures- and then show them your original.
An engaging way to combine personalisation, realia, and pictures is to bring in personal photos and photos of news events and encourage your class to bring them in too. This is a great way to introduce prepositions of time (on Christmas day, in 2007, in March, before January; last year).
Discuss when things happened and for how long. Use the pictures to elicit sentences exemplifying the prepositions you wish to teach (Anastasia went there last summer, I go there in the winter, Gia lived there for two years). We can use the board to draw happy faces, sad faces, rain,or snow.
TASK 8
Which approach to teaching grammar is your favourite?
ASSESSMENT
List the different ways to present English grammar in order by your preference as a teacher and as a learner. Give your reasons for the order chosen.
Hy vọng chương này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về “Giảng Dạy Ngữ Pháp (Teaching Grammar)” trong TESOL. Ở những chương tiếp theo, A+ English sẽ tiếp tục cung cấp các nội dung chuyên sâu, hỗ trợ bạn phát triển kỹ năng giảng dạy và định hướng nghề nghiệp giáo viên tiếng Anh một cách hiệu quả!
